Aanbevelingen

Samenvatting van de aanbevelingen

Ons land beschikt over troeven van wereldniveau. Aan ons om ze te voeden en ontwikkelen. Doen we dat met de nodige ambitie en doordachtheid, kunnen we onze samenleving in positieve zin veranderen. Onze aanbevelingen hebben we gebundeld in vijf hoofdstukken. In de eerste twee hoofdstukken zetten we de mens centraal, met aandacht voor vaardigheden en een verantwoorde manier om met data om te springen. Technologie hoort immers altijd ten dienste van de mens te staan, niet omgekeerd. De volgende drie hoofdstukken focussen op de introductie van technologie, innovatie en een betere publieke dienstverlening. Tot slot tekenen we enkele implementatieprincipes uit zoals de noodzaak om ambitieus te durven zijn.

Een “new learning deal” opzetten – Technologie en AI veranderen zowel onze samenleving als onze arbeidsmarkt. Vandaag missen we echter zowel de capaciteit als de instrumenten om met deze verandering om te gaan en onze scholen slagen er niet in onze volgende generaties voor te bereiden op de 21ste eeuw. Daarom stellen wij een “new learning deal” voor: een universeel opleidingsprogramma voor volwassenen en meer aandacht voor zowel digitale als menselijke vaardigheden voor onze jongeren.

Een verantwoorde data strategie ontwikkelen – vertrouwen is de hoeksteen van elke transformatie. Daarom zijn wij ervan overtuigd dat we nood hebben aan een robuust en hedendaags wettelijk kader, ethische richtlijnen en transparantie. Dat vertrouwen is een sine qua non als we willen dat mensen met een gerust gevoel hun data, de grondstof van de vierde industriële revolutie, afstaan. Want ook vandaag nog blijft die data in te grote mate onderbenut. Een data ecosysteem dat het verantwoord delen van data aanmoedigt door middel van een doordacht open data beleid, meer samenwerking en een goed uitgebouwd platform kan daarbij helpen.

Gebruik van AI door de private sector aanmoedigen – Voor veel bedrijven, zeker KMO’s, ligt de drempel om met AI aan de slag te gaan te hoog. Ze vinden AI complex, missen intern de nodige capaciteiten en het proces van “trial and error”, typerend voor AI, kan als te kostelijk beschouwd worden. Om die reden lijkt het ons ten eerste noodzakelijk om AI te demystifiëren, via bijvoorbeeld opleidingsprogramma’s, grote evenementen en projecten met een maatschappelijke impact. Ten tweede wensen we inzetten op meer samenwerking en toegang tot AI met een nationale AI-hub. En tot slot moeten we meer ruimte laten om te experimenteren.

Innoveren en verspreiden – We hebben in ons land onderzoekers van wereldniveau. Tegelijk is de schaalgrootte van ons onderzoek te beperkt, staan we in onze kinderschoenen als het gaat over de ontwikkeling, aantrekking en behoud van AI-talenten en is het moeilijk voor innovatieve startups om door te groeien. Daarom stellen wij voor om België te positioneren als hét Europese onderzoekscentrum voor AI door het opstarten van sandboxes, grootschalige samenwerkingen met de academische wereld en het uitspelen van onze GDPR-wetgeving. Daarnaast is er nood aan meer AI-opleidingsprogramma’s, een focus op concrete toepassingen en een selectief migratiebeleid. Tot slot moeten we de groei van onze startups ondersteunen via een investeringsfonds en het differentiëren van onze expertise.

Publieke dienstverlening verbeteren en het ecosysteem versterken – Te weinig publieke instellingen experimenteren momenteel met AI. Wij stellen voor dat zij hun rol herbekijken en evolueren naar een platformaanpak. Om hen daarbij te helpen, moeten we overheidsdiensten de ruimte geven om te experimenteren met AI. Een rollend fonds en een aanbestedingsbeleid dat ruimte laat voor innovatie kunnen daarbij helpen. Een Chief Digital tot slot, kan de gangmaker zijn van die interne oefening en grootschalige transformatieprojecten opstarten. Tot slot menen wij dat enkele basisprincipes gehanteerd moeten worden als we willen dat al deze acties het gewenste effect hebben. Deze zijn het opbouwen van maatschappelijk vertrouwen, een Europese aanpak, samenwerking tussen alle stakeholders, een grass-roots benadering, focus op specifieke domeinen zoals gezondheidszorg en biowetenschappen en natuurlijk de nodige dosis lef en ambitie. Concreet betekent dat volgens ons dat er nood is aan een investering van minstens één miljard euro tegen het jaar 2030.